Giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD/thùng, chạm đỉnh cao nhất 4 năm

Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến một đợt tăng giá mạnh của dầu thô khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Trong phiên giao dịch sáng 9/3 (giờ Hà Nội), giá dầu Brent – loại dầu thô tiêu chuẩn quốc tế – đã tăng hơn 16%, lên gần 108 USD/thùng, theo dữ liệu từ hãng tin CNBC. Đây là mức cao nhất được ghi nhận trong vòng bốn năm trở lại đây.

Đáng chú ý, nếu tính theo chu kỳ tuần, giá dầu đã tăng khoảng 35% so với tuần trước. Mức tăng này được xem là mạnh nhất kể từ năm 1983, phản ánh sự biến động lớn của thị trường năng lượng trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Lần gần nhất giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD/thùng là vào năm 2022, thời điểm xung đột Nga – Ukraine bùng phát, gây ra những xáo trộn lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, đợt tăng lần này được đánh giá có nguyên nhân chủ yếu từ tình hình bất ổn tại Trung Đông, khu vực đóng vai trò then chốt trong sản xuất và vận chuyển dầu mỏ.

Một trong những yếu tố tác động mạnh đến giá dầu là việc tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới – eo biển Hormuz – đang bị phong tỏa chặt chẽ. Đây là tuyến hàng hải huyết mạch trung chuyển khoảng 20–30% lượng dầu mỏ toàn cầu. Khi hoạt động vận chuyển qua khu vực này bị gián đoạn, nguồn cung dầu ra thị trường quốc tế lập tức bị thắt chặt.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia sản xuất dầu lớn tại Trung Đông buộc phải điều chỉnh hoạt động khai thác. Kuwait, nhà sản xuất dầu lớn thứ năm trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), ngày 8/3 xác nhận đã cắt giảm sản lượng khai thác. Tập đoàn Dầu khí Quốc doanh Kuwait cho biết quyết định này được đưa ra do các mối đe dọa đối với hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz, dù chưa công bố cụ thể mức giảm sản lượng.

Tình hình tương tự cũng xảy ra tại Iraq – quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai trong OPEC. Theo thông tin được Reuters dẫn lời các quan chức Iraq ngày 9/3, sản lượng từ ba mỏ dầu chủ chốt ở miền Nam nước này đã giảm mạnh khoảng 70%, xuống còn 1,3 triệu thùng/ngày. Trước khi xung đột leo thang, sản lượng khai thác tại các mỏ này đạt khoảng 4,3 triệu thùng/ngày.

Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, cũng thông báo đang điều chỉnh hoạt động khai thác. Giới chức nước này cho biết họ đang “quản lý cẩn thận sản lượng ngoài khơi nhằm đáp ứng nhu cầu dự trữ”, cho thấy các quốc gia trong khu vực đang thận trọng trước diễn biến khó lường của thị trường.

Việc nguồn cung bị gián đoạn trong khi nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao đã khiến giá dầu tăng nhanh trong thời gian ngắn. Các chuyên gia nhận định, nếu tình hình địa chính trị tiếp tục căng thẳng, giá dầu có thể còn biến động mạnh trong những tuần tới.

Đà tăng của giá dầu không chỉ tác động đến thị trường năng lượng mà còn kéo theo nhiều hệ lụy đối với kinh tế toàn cầu. Khi chi phí dầu thô tăng cao, giá nhiên liệu, chi phí vận tải và sản xuất cũng tăng theo. Điều này khiến giá hàng hóa và dịch vụ trên thị trường quốc tế có nguy cơ leo thang.

Đối với các quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, áp lực chi phí sản xuất gia tăng có thể khiến giá tiêu dùng tăng mạnh. Khi lạm phát gia tăng, các ngân hàng trung ương có thể buộc phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn dự kiến.

Giới phân tích cảnh báo, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nguy cơ “lạm phát đình trệ” – tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm lại trong khi lạm phát vẫn cao – có thể xuất hiện ở một số nền kinh tế lớn. Điều này sẽ tạo thêm thách thức cho quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu sau nhiều biến động trong những năm gần đây.

Trong bối cảnh đó, diễn biến của giá dầu và tình hình tại Trung Đông đang tiếp tục được các nhà đầu tư, chính phủ và tổ chức tài chính quốc tế theo dõi sát sao, bởi bất kỳ thay đổi nào trong nguồn cung năng lượng cũng có thể nhanh chóng lan rộng và ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế thế giới.

Hải Long