Ủy viên Liên minh Niềm tin số Chu Hải Công: “Niềm tin số sẽ quyết định ai là người chiến thắng trong kỷ nguyên AI”

Giữa làn sóng AI đang tái định hình ngành tài chính toàn cầu, “Digital Trust” – niềm tin số trở thành cụm từ được nhắc tới nhiều nhất tại diễn đàn năm nay. Nếu trước đây, ngân hàng số cạnh tranh bằng tốc độ giao dịch hay trải nghiệm tiện lợi, thì giờ đây, yếu tố quyết định lại là mức độ an toàn, minh bạch và khả năng bảo vệ dữ liệu khách hàng trong môi trường số.

Khi AI ngày càng tham gia sâu vào các hoạt động như xác thực danh tính, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận hay tư vấn tài chính, bài toán lớn nhất của ngành không còn chỉ là “công nghệ mạnh đến đâu”, mà là “khách hàng có còn đủ niềm tin để giao dữ liệu, dòng tiền và các quyết định tài chính của mình cho hệ thống số hay không”. Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo công nghệ cao, deepfake hay giả mạo AI ngày càng tinh vi, “niềm tin số” đang dần trở thành một loại “tài sản chiến lược” mới của các tổ chức tài chính.

Bên lề Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Chu Hải Công – Giám đốc Quan hệ công chúng Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), đồng thời là Ủy viên Thường trực, Thành viên Tiên phong Liên minh Niềm tin số về cách ngành ngân hàng đang nhìn nhận “niềm tin số” như một năng lực cạnh tranh mới trong thời đại AI, cũng như chiến lược của MB trong việc bảo vệ khách hàng trước các rủi ro công nghệ ngày càng phức tạp.

Thưa ông, tại sự kiện năm nay, cụm từ “Digital Trust” được nhắc đến như một nền tảng cốt lõi của ngành tài chính số. Theo ông, vì sao “niềm tin số” đang trở thành yếu tố sống còn trong kỷ nguyên AI?

Ông Chu Hải Công: Theo tôi, “Digital Trust” hay “niềm tin số” đang trở thành yếu tố sống còn của ngành tài chính trong kỷ nguyên AI bởi công nghệ hiện nay không chỉ hỗ trợ vận hành, mà đã bắt đầu tham gia trực tiếp vào các quyết định tài chính quan trọng như chấm điểm tín dụng, xác thực danh tính, phát hiện gian lận hay tư vấn đầu tư. Khi AI càng can thiệp sâu, người dùng sẽ đặt ra câu hỏi lớn hơn: “Liệu hệ thống này có đủ minh bạch, an toàn và đáng tin hay không?”.

Trong lĩnh vực tài chính, niềm tin gần như là “đồng tiền” quan trọng nhất. Một ứng dụng có thể rất hiện đại, giao dịch rất nhanh, nhưng nếu khách hàng lo ngại bị lộ dữ liệu, bị giả mạo danh tính hay bị AI đưa ra quyết định thiếu minh bạch, họ sẽ rời bỏ nền tảng ngay lập tức. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy khoảng cách khá lớn giữa tốc độ triển khai AI và mức độ tin tưởng của người dùng đối với việc doanh nghiệp sử dụng AI xử lý dữ liệu cá nhân.

Bên cạnh đó, AI cũng đang khiến các rủi ro tài chính – an ninh mạng trở nên tinh vi hơn rất nhiều. Deepfake, giả mạo giọng nói, lừa đảo bằng AI hay tấn công vào hệ thống tài chính số đang gia tăng trên toàn cầu. Các tổ chức như IMF hay cơ quan quản lý tài chính tại châu Âu đều đã cảnh báo AI có thể tạo ra những rủi ro mang tính hệ thống đối với ngành tài chính nếu thiếu cơ chế kiểm soát phù hợp.

Vì vậy, trong kỷ nguyên AI, cạnh tranh không còn chỉ nằm ở việc “ai có công nghệ mạnh hơn”, mà là “ai tạo được niềm tin lớn hơn”. Một tổ chức tài chính muốn phát triển bền vững cần bảo đảm ba yếu tố: bảo vệ dữ liệu khách hàng, minh bạch trong cách AI ra quyết định và duy trì sự giám sát của con người đối với các hệ thống tự động.

Tôi cho rằng tương lai của tài chính số sẽ không thuộc về những đơn vị ứng dụng AI nhanh nhất, mà thuộc về những đơn vị xây dựng được hệ sinh thái AI an toàn, minh bạch và đáng tin cậy nhất cho người dùng.

AI đang thay đổi mạnh mẽ cách ngân hàng vận hành và tương tác với khách hàng. Theo ông, đâu là thách thức lớn nhất đối với các tổ chức tài chính trong việc duy trì niềm tin của người dùng khi ứng dụng AI ngày càng sâu rộng?

Ông Chu Hải Công: Theo tôi, thách thức lớn nhất của các tổ chức tài chính hiện nay không còn nằm ở việc “ứng dụng AI nhanh đến đâu”, mà là làm sao duy trì được niềm tin của khách hàng khi AI ngày càng tham gia sâu vào các quyết định tài chính quan trọng.

AI có thể giúp ngân hàng cá nhân hóa dịch vụ, tăng tốc độ xử lý giao dịch, phát hiện gian lận hay nâng cao trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, khi công nghệ càng thông minh và tự động hơn, khách hàng lại càng quan tâm đến một vấn đề cốt lõi: “Liệu dữ liệu và tài sản của mình có thực sự an toàn hay không?”.

Một nền tảng có thể rất hiện đại, giao dịch rất nhanh, nhưng nếu khách hàng cảm thấy thiếu minh bạch, lo ngại bị lộ dữ liệu cá nhân hoặc không hiểu AI đang đưa ra quyết định như thế nào, họ sẽ mất niềm tin rất nhanh.

Theo tôi, để duy trì niềm tin của người dùng trong kỷ nguyên AI, các tổ chức tài chính cần tập trung vào ba yếu tố quan trọng. Thứ nhất là bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư của khách hàng. Thứ hai là minh bạch trong cách AI vận hành và ra quyết định. Và thứ ba là luôn duy trì vai trò giám sát của con người đối với các hệ thống tự động.

Cuối cùng, khách hàng cần cảm thấy rằng AI đang được sử dụng để bảo vệ họ tốt hơn, chứ không phải khiến họ trở thành đối tượng chịu thêm rủi ro. Trong tương lai, lợi thế cạnh tranh của ngành tài chính sẽ không chỉ nằm ở công nghệ mạnh hơn, mà nằm ở khả năng xây dựng được một hệ sinh thái AI an toàn, minh bạch và đáng tin cậy hơn.

MB được đánh giá là một trong những ngân hàng tiên phong chuyển đổi số tại Việt Nam. Ông có thể chia sẻ triết lý của MB trong việc xây dựng “niềm tin khách hàng” trong môi trường số?

Ông Chu Hải Công: Tại MB, chúng tôi luôn quan niệm rằng niềm tin của khách hàng là tài sản quan trọng nhất của một ngân hàng trong kỷ nguyên số. Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng niềm tin là nền tảng quyết định sự gắn bó lâu dài của khách hàng với một tổ chức tài chính.

Triết lý chuyển đổi số của MB là công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp khách hàng cảm thấy an tâm hơn, thuận tiện hơn và được bảo vệ tốt hơn trong mọi giao dịch. Vì vậy, thay vì chạy theo công nghệ đơn thuần, chúng tôi tập trung xây dựng một hệ sinh thái số đặt khách hàng ở vị trí trung tâm.

Toàn bộ các sáng kiến số của MB hiện nay đều được phát triển dựa trên ba trụ cột cốt lõi. Thứ nhất là lấy khách hàng làm trung tâm, tức mọi sản phẩm, dịch vụ hay trải nghiệm số đều phải giải quyết nhu cầu thực tế và mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dùng. Thứ hai là bảo mật và an toàn dữ liệu luôn được ưu tiên hàng đầu, đặc biệt trong bối cảnh các hình thức lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi. Và thứ ba là tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực quản trị, quản lý rủi ro và quy định pháp lý nhằm đảm bảo sự minh bạch, bền vững trong quá trình phát triển.

Bên cạnh đầu tư vào hạ tầng công nghệ, AI và năng lực an ninh mạng, MB cũng chú trọng xây dựng văn hóa trách nhiệm trong toàn hệ thống. Chúng tôi cho rằng niềm tin không chỉ đến từ công nghệ mạnh hay ứng dụng hiện đại, mà còn đến từ cách một tổ chức hành xử với khách hàng, cách bảo vệ dữ liệu và cách phản ứng trước các rủi ro phát sinh.

Mục tiêu của MB không đơn thuần là trở thành một ngân hàng số lớn, mà là trở thành một tổ chức tài chính số mà khách hàng có thể tin tưởng lâu dài trong mọi hoạt động tài chính của mình.

MB đang ứng dụng AI như thế nào trong quản trị rủi ro, phát hiện gian lận và bảo vệ khách hàng trước các nguy cơ lừa đảo công nghệ cao?

Ông Chu Hải Công: Tại MB, chúng tôi xác định AI không chỉ là công cụ nâng cao trải nghiệm khách hàng, mà còn là một “lá chắn công nghệ” quan trọng trong quản trị rủi ro và bảo vệ khách hàng trước các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hiện nay, MB đang ứng dụng AI và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để tăng cường khả năng nhận diện các dấu hiệu bất thường trong giao dịch theo thời gian thực. Hệ thống có thể phân tích hành vi giao dịch, tần suất, vị trí, thiết bị đăng nhập hay các mô hình tài chính bất thường để phát hiện sớm các nguy cơ rủi ro và đưa ra cảnh báo kịp thời. Điều này giúp ngân hàng rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng trước các thủ đoạn gian lận công nghệ cao.

Đặc biệt, trong bối cảnh các hình thức lừa đảo sử dụng AI, deepfake hay giả mạo giọng nói đang gia tăng, AI giúp MB nâng cao năng lực giám sát và phát hiện các hành vi có dấu hiệu bất thường mà phương pháp kiểm soát truyền thống khó nhận biết. Các hệ thống học máy cũng liên tục cập nhật dữ liệu và tự cải thiện khả năng nhận diện rủi ro theo thời gian để thích ứng với các phương thức tấn công mới.

Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng công nghệ thôi là chưa đủ. Một trong những yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ “niềm tin số” là nâng cao nhận thức của khách hàng. Vì vậy, song song với đầu tư công nghệ, MB đẩy mạnh truyền thông giáo dục tài chính số, thường xuyên cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo mới và hướng dẫn khách hàng kỹ năng giao dịch an toàn trên môi trường số.

Quan điểm của MB là bảo vệ khách hàng không chỉ là trách nhiệm của riêng ngân hàng, mà cần sự phối hợp giữa công nghệ, con người và nhận thức người dùng. Trong kỷ nguyên AI, năng lực phòng thủ hiệu quả nhất không chỉ nằm ở hệ thống bảo mật mạnh, mà còn ở khả năng chủ động phòng ngừa và xây dựng niềm tin lâu dài với khách hàng.

Trong quá trình thúc đẩy số hoá mạnh mẽ, MB làm gì để cân bằng giữa trải nghiệm thuận tiện và yêu cầu bảo mật ngày càng cao?

Ông Chu Hải Công: Tại MB, chúng tôi cho rằng trải nghiệm thuận tiện và bảo mật cao không phải là hai mục tiêu đối lập, mà cần được thiết kế song hành ngay từ đầu trong mọi sản phẩm và dịch vụ số. Một ứng dụng có thể rất nhanh và tiện lợi, nhưng nếu khách hàng không cảm thấy an toàn thì trải nghiệm đó sẽ không bền vững. Ngược lại, nếu bảo mật quá phức tạp, gây cản trở giao dịch, khách hàng cũng sẽ khó duy trì sự gắn bó lâu dài.

Vì vậy, định hướng của MB là xây dựng trải nghiệm “an toàn nhưng không phức tạp”. Chúng tôi ứng dụng các công nghệ xác thực thông minh như sinh trắc học, phân tích hành vi giao dịch và các mô hình đánh giá rủi ro theo thời gian thực để vừa đảm bảo giao dịch diễn ra nhanh chóng, vừa nâng cao khả năng bảo vệ khách hàng trước các nguy cơ gian lận.

Ví dụ, với những giao dịch thông thường, hệ thống có thể tối ưu quy trình để khách hàng thao tác nhanh và liền mạch. Nhưng khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như thay đổi thiết bị, vị trí đăng nhập hay hành vi giao dịch có rủi ro cao, hệ thống sẽ tự động tăng thêm lớp xác thực hoặc đưa ra cảnh báo phù hợp. Điều này giúp cân bằng giữa sự thuận tiện và mức độ an toàn cần thiết cho từng tình huống cụ thể.

Bên cạnh đó, tại MB, mỗi tính năng mới trước khi triển khai đều phải trải qua quy trình đánh giá rất chặt chẽ về an toàn thông tin, quản trị rủi ro, tính tuân thủ pháp lý cũng như tác động tới trải nghiệm khách hàng. Chúng tôi không xem bảo mật là một bước bổ sung sau cùng, mà là yếu tố được tích hợp ngay từ khâu thiết kế sản phẩm.

Trong bối cảnh AI và công nghệ số phát triển rất nhanh, kỳ vọng của khách hàng cũng thay đổi liên tục. Do đó, mục tiêu của MB không chỉ là cung cấp một nền tảng giao dịch hiện đại, mà còn là xây dựng một môi trường tài chính số nơi khách hàng có thể giao dịch thuận tiện mỗi ngày nhưng vẫn luôn cảm thấy an tâm và được bảo vệ ở mức cao nhất.

Ông có thể chia sẻ một số định hướng hoặc dự án nổi bật của MB trong lĩnh vực an ninh thông tin và niềm tin số thời gian tới?

Ông Chu Hải Công: Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng môi trường tài chính số an toàn, minh bạch cho khoảng gần 37 triệu khách hàng hiện nay của MB. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, năng lực an ninh mạng và ứng dụng AI để phòng ngừa, phát hiện, ứng phó rủi ro. Chúng tôi cũng đẩy mạnh hợp tác với các đối tác công nghệ và cơ quan quản lý và các tổ chức trong hệ sinh thái nhằm chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật tiêu chuẩn mới và nâng cao năng lực bảo vệ khách hàng.

Với vai trò là Ủy viên thường trực Liên minh Niềm tin số, ông có đề xuất gì để Việt Nam có thể xây dựng một hệ sinh thái tài chính số vừa đổi mới mạnh mẽ vừa đảm bảo an toàn và bền vững?

Ông Chu Hải Công: Tôi cho rằng Việt Nam đang có cơ hội rất lớn để xây dựng một hệ sinh thái tài chính số vừa đổi mới mạnh mẽ, vừa an toàn và bền vững. Điều quan trọng là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và người dùng.

Trong đó, cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý; các tổ chức tài chính đầu tư bài bản cho quản trị rủi ro và bảo mật; doanh nghiệp công nghệ phát triển các giải pháp có trách nhiệm; còn người dùng cần được trang bị kỹ năng số và nhận thức an toàn trên môi trường số. Khi niềm tin được củng cố, chuyển đổi số mới có thể phát triển bền vững và tạo ra giá trị lâu dài cho nền kinh tế..

Là thành viên Liên minh niềm tin số, ông đánh giá thế nào về sự cần thiết của một mạng kiểm chứng thông tin quy mô quốc gia?

Ông Chu Hải Công: Trong bối cảnh giao dịch số phát triển rất nhanh, việc xây dựng một mạng kiểm chứng thông tin quy mô quốc gia là hết sức cần thiết để bảo vệ người dùng và củng cố niềm tin số.

Hiện nay, mỗi ngày các tổ chức tài chính xử lý khối lượng giao dịch rất lớn, trong khi các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, gây thiệt hại đáng kể cho xã hội. Vì vậy, việc xác thực và đối chiếu dữ liệu ở quy mô quốc gia sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro, tăng tính minh bạch và an toàn cho hệ sinh thái số.

Những nền tảng như VNeID, cùng việc ứng dụng sinh trắc học, NFC và kết nối dữ liệu dân cư trong lĩnh vực ngân hàng đang cho thấy hướng đi đúng trong việc nâng cao bảo mật và bảo vệ khách hàng trên môi trường số.

Cảm ơn những chia sẻ của ông!

Theo Kiến thức đầu tư